Kağıt ve finisaj rehberi
Hangi iş için kaç gramaj, kuşe mi 1. hamur mu, mat mı parlak selefon, hangi kırım ve cilt: sipariş vermeden önce bilmeniz gerekenler.
Aynı tasarım, farklı kağıtta bambaşka görünür. İnce bir el ilanı elden ele geçerken çabuk yıpranır, fazla kalın bir broşür kırım yerinde çatlayabilir. Bu rehber, teklif istemeden önce vereceğiniz üç kararı sadeleştiriyor: kağıdın ağırlığı, cinsi ve baskıdan sonra ona ne yapılacağı.
Gramaj: kağıdın ağırlığı
Gramaj, kağıdın bir metrekaresinin gram cinsinden ağırlığıdır ve gr/m² ile yazılır. Standart fotokopi kağıdı 80 gr/m²’dir; bu kağıttan bir A4 sayfa yaklaşık 5 gram gelir. Gramaj yükseldikçe kağıt genellikle kalınlaşır ve sertleşir. Yine de gramaj bir kalınlık ölçüsü değildir: aynı gramajdaki iki kağıt, cinsine ve yüzey kaplamasına göre elde farklı hissettirebilir.
Aşağıdaki tablo, matbaa ve kağıt kaynaklarında yaygın olarak önerilen aralıkları özetliyor. Sınırlar kesin değildir; tasarımınıza ve işin nasıl kullanılacağına göre bir üst ya da alt gramaj da doğru seçim olabilir.
| Gramaj | Yaygın kağıt | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| 70–90 gr/m² | 1. hamur | Form, fotokopi, ofis çıktısı |
| 90–120 gr/m² | 1. hamur | Antetli kağıt, zarf, rapor ve sunum iç sayfaları |
| 115–170 gr/m² | Kuşe | El ilanı, broşür, afiş, katalog ve dergi iç sayfaları |
| 200–250 gr/m² | Kuşe, fantezi | Katalog ve dosya kapağı, davetiye, kartpostal |
| 300–350 gr/m² | Kuşe, fantezi | Kartvizit, sadakat kartı, katalog kapağı |
| 350–400 gr/m² | Karton, fantezi | Ağır kartvizit, küçük kutu ve ambalaj kapağı |
İki pratik not:
- Çok ince kağıtta yoğun baskı arka yüze yansıyabilir. İki yüzü dolu bir el ilanında aralığın üst tarafı daha güvenlidir.
- Kalın kağıt her zaman daha iyi değildir. Katlanacak ya da ciltlenecek işlerde kağıt kalınlaştıkça kırım zorlaşır.
Sesim Ofset’teki Xerox PrimeLink C9281, 52–400 gr/m² aralığındaki kağıtlara baskı yapabiliyor; otomatik çift taraflı baskı ise 350 gr/m²’ye kadar çıkıyor. Kartvizitlerde 350 ve 400 gr/m² ağır kartonlar, butik kutularda 350–400 gr/m² karton kullanılıyor. Kartvizitin tek mi çift yüz mü basılacağını teklif isterken belirtin.
Kağıt cinsleri: kuşe, 1. hamur, fantezi
Kuşe
Kuşe, yüzeyi kil gibi maddelerden oluşan ince bir kaplamayla düzleştirilmiş kağıttır. Mürekkep kağıda emilmek yerine yüzeyde kalır; fotoğraflar ve renkler bu yüzden canlı ve keskin görünür. Parlak kuşe renkleri öne çıkarır, mat kuşe ise yansımayı azaltır ve metni okumayı kolaylaştırır. El ilanı, broşür, katalog ve afiş için ilk tercihtir. Sesim Ofset’te A5, A4, A3 ve SRA3 el ilanları ve afişler kuşe kağıda basılıyor.
1. hamur
Kaplamasız beyaz kağıttır; günlük dilde fotokopi kağıdı olarak da bilinir. Mürekkebi emdiği için renkler kuşedeki kadar parlak çıkmaz, ama üzerine kalemle rahatça yazılır. Antetli kağıt, form ve metin ağırlıklı iç sayfalar için doğal seçimdir.
Fantezi ve dokulu kağıtlar
Fantezi kağıt; dokulu, renkli, sedefli ya da özel yüzeyli kağıt ve kartonlar için kullanılan genel addır. Tuale gibi dokulu yüzeyler kartvizit, davetiye ve sertifikada elde hissedilen bir fark yaratır. Bir uyarı: derin dokulu yüzeylerde büyük düz renk alanları ve çok ince ayrıntılar, pürüzsüz kağıttaki kadar eşit çıkmayabilir. Yazı, logo ve çizgi ağırlıklı tasarımlar bu kağıtlarda daha iyi sonuç verir. Sesim Ofset kartvizit ve sertifikalarda fantezi ve dokulu kağıt seçenekleri sunuyor. Restoran menüleri için bir seçenek daha var: silinebilir sentetik kağıt.
Ebatlar: A serisi ve SRA3
A serisi ISO 216 standardına dayanır: her ebat bir büyüğünün tam yarısıdır ve en-boy oranı hep aynı kalır. SRA ebatları (ISO 217) ise A ebatlarından biraz büyük ham tabakalardır; kenara kadar taşan baskının kesilerek temizlenmesine yer bırakır.
| Ebat | Ölçü |
|---|---|
| A5 | 148 × 210 mm |
| A4 | 210 × 297 mm |
| A3 | 297 × 420 mm |
| SRA3 | 320 × 450 mm |
Selefon: mat mı, parlak mı?
Selefon, baskıdan sonra yüzeye uygulanan ince ve şeffaf bir film kaplamadır. Baskıyı suya, sürtünmeye ve yıpranmaya karşı korur, ürünün ömrünü uzatır. Sık elden ele geçen kartvizit, menü ve dosya kapağı gibi işlerde farkı hemen hissedersiniz.
| Özellik | Mat selefon | Parlak selefon |
|---|---|---|
| Görünüm | Işığı yansıtmaz, renkler biraz yumuşar | Işığı yansıtır, renkler daha canlı ve doygun |
| Parmak izi | Çoğunlukla belli olmaz | Özellikle koyu alanlarda belli olur |
| Okunabilirlik | Her ışıkta rahat okunur | Doğrudan ışık altında parlama yapabilir |
| Uygun işler | Kurumsal kartvizit, metin ağırlıklı işler | Fotoğraf ağırlıklı broşür ve kapaklar |
Selefonlu yüzeye tükenmez kalemle yazmak zordur. Üzerine not yazılacak kartlarda, örneğin randevu kartında, kaplamasız bir yüzey düşünün. Sesim Ofset kartvizitlerde mat ve parlak selefon, menülerde selefonlu seçenek sunuyor.
Kırım türleri
Broşürün nasıl katlandığı, okuyucunun bilgiyi hangi sırayla göreceğini belirler. Sesim Ofset broşürlerde dört kırım türü sunuyor.
Tek kırım
Kağıt ortadan bir kez katlanır ve dört sayfalık bir yüzey oluşur. Sade ürün tanıtımı, etkinlik programı ya da menü için uygundur.
Z kırım
İki kırımla üç eşit panel oluşur ve paneller zikzak şeklinde açılır. Adım adım okunacak içerik, hizmet listesi ya da açıldığında bütün olarak görülmesi istenen tasarımlar için idealdir.
Akordeon kırım
Z kırımın daha çok panelli hâlidir; paneller körük gibi açılır. Harita, ürün serisi ya da zaman çizelgesi gibi uzun anlatımlar için uygundur. Sesim Ofset’te panoramik akordeon broşürler, tek taraflı baskıda 1.300 mm’ye kadar uzun tabakaya basılabiliyor. Xerox’un teknik belgelerine göre bu uzunlukta kağıt 220 gr/m²’ye kadar olabiliyor.
Pencereli kırım
İki dış kanat, ortadaki geniş panelin üzerine birbirine doğru kapanır ve broşür bir pencere gibi açılır. Kanatlar birbirine sürtmesin diye her biri orta panelin yarısından biraz dar tutulur. Açılışta etki yaratmak istediğiniz lansman broşürleri ve ürün tanıtımları için uygundur.
Kalın kağıtta kırım
Yaklaşık 170 gr/m²’nin üzerindeki kağıtlar, katlanmadan önce kırım hattından biglenir, yani kağıda bir oluk bastırılır. Biglenmeden katlanan kalın kağıt ya da selefonlu yüzey kırım yerinde çatlayabilir ve beyaz bir çizgi belirir. Koyu zeminlerin ve fotoğrafların kırım hattından geçmesi bu çatlağı daha görünür kılar. Kalın kağıda kırımlı bir iş düşünüyorsanız bunu teklif isterken belirtin.
Cilt türleri
Katalog, dergi ve raporlar için üç yaygın seçenek var. Sesim Ofset kataloglarda tel dikiş, Amerikan cilt, helezon ve tel spiral seçeneklerini sunuyor.
| Cilt | Sayfa kuralı | Düz açılır mı | Sırta yazı |
|---|---|---|---|
| Tel dikiş | Kapak dahil 4’ün katı | İnce işlerde evet | Basılamaz |
| Amerikan cilt | Çift sayı | Hayır | Sırt yeterince kalınsa basılabilir |
| Helezon ve tel spiral | Serbest | Evet | Basılamaz |
Tel dikiş
Katlanmış tabakalar iç içe konur ve sırttan tel ile tutturulur; dergi ve ince kataloglarda sık kullanılır. Her katlanmış tabaka dört sayfa verdiği için toplam sayfa sayısı 4’ün katı olmalıdır: 8, 12, 16, 20 gibi. İçeriğiniz tutmuyorsa bir not ya da iletişim sayfası ekleyin; boş sayfa da sayfadan sayılır.
Sayfa sayısı arttıkça kitapçık kalınlaşır, düz kapanmaya direnir ve ortadaki sayfalar dışarı doğru kayar. Kesimden sonra iç sayfalar biraz daralır; sayfa numaralarını kenardan uzak tutun. İnce katalog, dergi, etkinlik programı ve az adetli kitapçıklar için uygundur.
Amerikan cilt
Sayfalar sırttan tutkalla kapağa yapıştırılır ve kitap gibi düz bir sırt oluşur. Katalog rafta derli toplu durur, sırta başlık basılabilir. Buna karşılık tam düz açılmaz; sırta yakın içerik okunmaz hâle gelebilir, bu yüzden iç kenarda geniş boşluk bırakın. Çok az sayfalı işlerde sırt oluşmaz; bu durumda tel dikiş daha mantıklıdır.
Helezon ve tel spiral
Sayfaların kenarına delikler açılır; plastik helezon ya da metal çift halkalı tel spiral bu deliklerden geçirilir. İki yöntem de masada düz açılır ve sayfalar arkaya çevrilebilir. Sık bakılan fiyat listeleri, eğitim notları ve masa takvimleri için rahattır. Metal tel spiral ezilmeye daha dayanıklıdır ve daha resmi görünür. Sırta yazı basılamaz; delik hattı için iç kenarda boşluk bırakın.
Karar vermekte zorlanıyorsanız
Hangi kağıt ve finisajın işinize uyduğundan emin değilseniz ne basmak istediğinizi, yaklaşık adedi ve işin nerede kullanılacağını WhatsApp’tan 0532 312 16 91 numarasına yazın ya da teklif sayfasından bize ulaşın. Seçenekleri birlikte netleştirelim.